Kei te rangahau hītori ā-whānau te ako i te whakapapa o te whānau, otirā ngā takahanga o ngā wā ki runga ki tōna ao.

Tērā pea ko tō hiahia he:

  • Mōhio he tūturu ngā kōrero
  • Kimi i ngā huānga e ngaro ana
  • Mōhio nōnāwhea ō tupuna i tae mai ki Aotearoa
  • Whakarite whakapapa
  • Tā pukapuka mō tētahi tupuna, ētahi tūpuna rānei
  • Kimi i ētahi uri, tūpuna rānei o ētahi tāngata
  • Whakarite hui ā-whānau

Ko ēnei ētahi ūpane noa hei āwhina i tō rangahau i te hītori o tō whānau.

Pānuitia ētahi aratohu mō te rangahau hītori ā-whānau

He maha ngā aratohu mō te tauhou ki tēnei mahi te rangahau hītori ā-whānau ki Aotearoa, pēnei me te:

  • New Zealand beginner’s guide to family history research, by Anne Bromell, 2004
  • Writing your family history: a New Zealand guide, by Joan Rosier-Jones, 2005
  • Whakapapa: an introduction to Māori family history research, by Brenda Joyce, 2006.

Ka taea te kimi me te tono i aua taitara nei mā te National Library Catalogue.

Tautuhitia he aha tāu e kimi nā koe

Mō mua noa o te tīmatatanga, me whakaaro e koe he aha ō hiahia. He aha te/ngā pātai e pātaitai ana mō tō whānau, ō tūpuna rānei?

Mā te tautuhi pēnei ka hāngai tonu te take o tō rangahau. Ka taea e mātou te whakawhitiwhiti whakaaro me te āwhina i tō rautaki rangahau.

Me tono āwhina ā-rangahau ki te kaimahi

Me whai ritenga tō rangahau

He mea nui te whakahaere ritenga i a koe e rangahau ana i te hītori o tō whānau. Me mau ō rāpopotonga ki tētahi pukaiti, ki tō rorohiko rānei, me tuhi rā anō te mātāpuna, tōna wāhitau, me te rā i kitea ai.

Me tīmata mai i ō mōhiotanga

Kohikohia katoa ō mōhiotanga ki tēnei wā mai i ngā mātāpuna e wātea ana:

  • Tīmata mai i a koe anō
  • Ka hoki whakamua mā ia whakatupuranga
  • Kōrero ki te whānau me ngā hoa
  • He aha ngā pepamana, ngā whakaahua, ngā mea e pupuritia ana e te whānau
  • Kimi kape o ngā tiwhikete whānautanga mai, matenga atu, wā mārena.

Me tika tūturu ngā ingoa, ngā rā, ngā wāhi (me te pūngakupu).

Kimihia ngā pūrongo whānau, mate, mārena – pae tukutuku o te Department of Internal Affairs

He aha ngā rangahau kua oti kē

Kia kore ai tāu nā rangahau e moumou taima ki te kimi i te mōhiohio kua kohia kētia.

Tirohia te Rārangi a Te Puna mō te ingoa whānau mā te 'Subject heading' (hei tauira te 'Gray family') kia kitea ai ngā hītori ā-whānau o Aotearoa.

Ka taea e ngā pukataki rangahau pēnei me te Genealogical research directory; Genealogical research directory or the Family research directory, te Family research directory, rānei te āwhina i a koe kia kite pea i ētahi tāngata anō e tirotiro tahi nei ki aua ingoa nei. Ka taea pea e aua whakapānga nei te āwhina mai i tō rangahau.

He tānga anō nā Te Rōpū Kaitātai Whakapapa o Aotearoa e wātea ana kei Te Puna.

National Library Catalogue

Rārangi a Te Puna Te Rōpū Kaitātai Whakapapa o Aotearoa pae tukutuku

Kimi i ngā pūronga ā-whānau ki ā mātou kohikohinga

He maha ngā rauemi hītori ā-whānau, whakapapa hoki kei ngā kohikohinga a Te Puna. He pai rawa Te Kohikohinga Hītori ā-Whānau i te papatū hei tīmatanga māu. Kei reira ngā mātāpuna matua o te hītori ā-whānau o Aotearoa me tāwāhi.

Kimihia ngā tūemi kei taua kohikohinga nei mā te Rārangi a Te Puna o te Mātauranga, mā te rārangi taitara kei te tēpu whakapuakanga i Te Puna.

He rauemi hītori ā-whānau i Te Puna

Tīkina he rārangi o ngā rauemi kua tāngia i Te Kohikohinga Hītori ā-Whānau

Tautuhi tūemi o Te Kohikohinga Hītori ā-Whānau.

He FHC kei te [nama karanga] #def o ngā tūemi o te kohikohinga nei, pērā me te FHC NZ/OTG/BDM (Catholic death notices in the Otago Daily Times 1861-1950). Ko aua nama nei he tohu i te tūranga o ngā tūemi mai i te rārangi kei ngā whata o te papatū.

Kua huia ngā mōhiohio o ētahi whenua mā te [waetohu Chapman]  #def, arā NZ mō Aotearoa, ENG mō Ingarangi, OTG mō Ōtākou. Kei ngā kāpata taonga ngā kohikohinga kiriata mōkiho, whitiāhua iti hoki.

Kei ia mātāpuna hītori ā-whānau tōna wehenga kaupapa:

  • BDM = whānau, mate, mārena
  • CEM = urupā
  • LIST = rārangi ingoa
  • BIB = rārangi pukapuka
  • SHIP = kaipuke
  • OCC = mahi.

Kimi mā te rorohiko o Te Puna

Ka taea te whakamahi i ō mātou rorohiko hei kimi mā ngā [rauemi ā-hiko] #def (me te Kōpae) i ngā pūrongo o tō whānau i a koe i konei. Kei te wātea hoki ngā kiriata mōkiho me ngā whitiāhua it. Mā ngā kaimahi o te papatū pea koe e tohu ki ngā rorohiko tika, māu rā ano pea hei rāhui i tētahi rorohiko mō mua mā te waea mai.

Tīkina te rārangi Kōpae Hītori ā-Whānau

Whakapā mai kia rāhuitia te rorohiko rangahau hītori ā-whānau

Whakaarotia te tuku me te tā i tō hītori ā-whānau

Ka mutu tō rangahau te kohi, ka taea te mahitahi i ō mōhiohio, te tā rānei i tētahi hītori ā-whānau, ka hōmai ai ki Te Puna.

Te tā pukapuka

He whakamārama anō mō te takoha mai