He wāwau auau i ngā mutunga wiki ā Te Pokapū Hītori ā-Waha ki Te Puna i Pōneke. Ko Judith Fyfe te kaiako he rōia, he tumu hītori ā-waha. Mē hiahiatia ana ka taea te wāwau pēnei puta noa te motu.
Me pērā rā te hiahia ka taea e te Tumu Hītori ā-Waha Māori te whakahaere wāwau mō te hapū, te iwi, te hapori puta noa te motu. He reorua pea aua wāwau, he rīpene ataata, he rīpene rongo rā anō pea o roto.
Ko te Putea Whakahaere Akoranga Hītori ā-Waha a Jack Ilott hei toko i te kounga o te hītori ā-waha. Neke atu ki te $500 ngā takuhe hei āwhina i te whakangungu.
Kei Te Maramataka Hui ngā whakamārama i ngā rā, te utu, me te rēhita
Mō ngā wāwau kua whakatikatia. Whakapā mai ki Te Pokapū Hītori ā-Waha ki te kimi whakamārama mō ngā wāwau, ki te rēhita, ki te tono rānei mō te whakarite wāwau ki tō rohe.
Ko ngā tuatahitanga o te rangahau i te hītori ā-waha (rangi tuatahi)
He whakatakinga ki ngā tikanga o te hītori ā-waha. Me pēhea te rautaki i te kaupapa hītori ā-waha, te kōwhiri i ngā taputapu pai ake, te taka rīpene mārama rawa atu, te kōwhiri kaikōrero, te whai i ngā matatikatanga, te whakatika tikanga pātai, te whakarite hītori ā-waha me te whakawātea i ngā papanga.
Ko ngā tuatahitanga o te rangahau i te hītori ā-waha (rangi tuarua)
He whai mai i te wāhanga tuatahi ki te tātari i ngā mahi kua oti kē, ka tirohia ngā tikanga uiui, ngā kounga taputapu, te rautaki kaupapa, me ngā take ā-matatika, ā-ture hoki. Me whai wheako koe ki te mahi rīpene hītori ā-waha, ki ngā whakaritenga rānei. Me oti pai e koe te wāwau Tuatahitanga o mua, tētahi wāwau mana pērā rānei.
Tangohanga hītori ā-waha
Ko te tangohanga he rāpopotonga whānui kua waetohu ā-wāngia hei aratohu mō te kairangahau hītori ā-waha. He whakaharataunga tēnei i ngā pukenga ā-aroā, ā etita hoki e hiahiatia ana mō te whakatika i tētahi tangohanga pono, tika hoki. He mea nui te otinga o tētahi wāwau Tuatahitanga, tētahi wāwau mana pērā rānei ēngari ehara kē i te mea matua.
Māori-Ingarihi kōhi reorua: He whakatakinga ki te hītori ā-waha me te rīpene ā-rongo, ā ataata hoki. (rangi tuatahi)
Ko ēnei ngā tikanga rangahau Māori, ngā Taputapu pai ake, te rīpene mārama rawa, ngā tikanga mō mua o te uiui, te pānui whakaae, ngā take rangatiratanga me te mana tā, ngā take matatika mō te rōpū me te kaiuiui, te whakatika pātai, te tangohanga me te tiakitanga o ngā rīpene. He hāngai anō ki ngā mahi rekoata me te uiui mō ngā take kua whakaritea.
Māori-Ingarihi kōhi reorua: He whakatakinga ki te hītori ā-waha me te rīpene ā-rongo, ā ataata hoki. (rangi tuarua)
He hāngai ki te whakamahi i te kāmera ataata, tae atu ki ngā whakamahinga matua, ngā uiui kanohi tahi ki te kanohi tahi, te whakaahua i ngā whakaahua me te tūemi, te whakanuku kāmera, ki roto, ki waho. He mahi ngātahi hei rōpū, te hurihanga o ngā mahi hei kaitango whakaahua, hei kaiuiui, hei kaikōrero hoki.
Māori-Ingarihi kōhi reorua: te tangohanga hītori ā-waha (ka rua ngā rangi)
He whakakoi i ō pukenga whakarongo, aroā hoki, me te ako i te mahi tangohanga reo Māori. Ko te tangohanga he rāpopotonga whānui kua waetohu ā-wāngia hei aratohu mō te kairangahau hītori ā-waha. Kei roto anō ko te tātari uiui kua hopungia i te wā mai i te wāwau tuatahi.
| Contact Us | Oral History Centre |
|---|
